Nicat.info

Hipoteka ustawowa obejmuje nie tylko zobowiązania podatkowe, ale także należności przypadające od płatnika lub inkasenta.
Moment powstania hipoteki ustawowej jest zróżnicowany. Hipoteka ustawowa powstaje bowiem z dniem:
1)    doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokoś zobowiązania podatkowego,
2)    wydania przez organ podatkowy decyzji określającej wysokoś zaległości podatkowej,
3)    wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta.
Hipoteka ustawowa może by wpisana, na wniosek organu podatkowego, przez sąd rejonowy, do księgi wieczystej. Nie złożenie wniosku o wpis w terminie miesiąca od dnia jej powstania powoduje, że hipoteka ustawowa wygasa.
Znaczenie wpisu jest takie, że wpisana hipoteka ustawowa ma pierwszeństwo przed hipotekami ustawowymi nie ujawnionymi w księdze wieczystej. Zasady pierwszeństwa nie stosuje się, jeżeli żadna z hipotek ustawowych nie została ujawniona w księdze wieczystej. Pierwszeństwo, o którym tu mowa, ma znaczenie przy zaspokajaniu roszczeń różnych podmiotów w sytuacji, gdy masa majątkowa dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie całości tych roszczeń.
Wpis do księgi wieczystej nie ma znaczenia dla kwestii pierwszeństwa hipoteki ustawowej wobec hipotek innych niż ustawowe; nawet nie wpisana hipoteka ustawowa ma bowiem pierwszeństwo wobec wpisanej do księgi wieczystej hipoteki innej niż ustawowa (z jednym, wskazanym wyżej wyjątkiem).
Jeżeli przedmiot hipoteki obciążają hipoteki ustawowe na rzecz Skarbu Państwa oraz gminy nie wpisane w księdze wieczystej, a suma uzyskana z licytacji przedmiotu hipoteki nie wystarcza na zaspokojenie obu wierzycieli, suma ta podlega proporcjonalnemu podziałowi pomiędzy Skarb Państwa oraz gminę w stosunku, w jakim pozostaje kwota hipoteki ustawowej Skarbu Państwa do kwoty hipoteki ustawowej gminy.
W związku z ewentualnością wystąpienia z wnioskiem o wpis hipoteki ustawowej, w toku postępowania podatkowego, na żądanie organu podatkowego, podatnik, płatnik lub inkasent obowiązany jest do wyjawienia nieruchomości oraz przysługujących mu praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki ustawowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może zostać nie wykonane. Wyjawienia dokonuje się w formie oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przed odebraniem oświadczenia organ podatkowy jest obowiązany uprzedzić składającego oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Organy podatkowe właściwe w sprawach poszczególnych zobowiązań podatkowych, za zgodą właściciela nieruchomości lub osoby której przysługuje praw, na którym może powsta hipoteka ustawowa, wydają nabywającemu, na jego wniosek, zaświadczenie o wysokości nie ujawnionych hipotek ustawowych. W zaświadczeniu takim organ podatkowy określa wysokość nie ujawnionych hipotek ustawowych na dzień wydania zaświadczenia. Umożliwia to ewentualnemu nabywcy nieru-chomości bądź prawa stwierdzenie, czy po nabyciu nie będzie ponosił odpowiedzialności rzeczowej za zaległości podatkowe w związku z istniejącą hipoteka ustawową (nie ujawnioną jeszcze w tym momencie w księdze wieczystej).
Hipoteka ustawowa powstała po dniu wydania zaświadczenia, a przed dniem przeniesienia własności, obciąża przedmiot hipoteki.